Het korte antwoord: hygiënisch genoeg, met één aandachtspunt
Voor het gewone stofzuigen zelf maakt het weinig uit of u een zakloze of een stofzuiger met zak gebruikt: beide zuigen vuil, stof en allergenen effectief van vloeren en meubels op, en de vloer zelf wordt er in beide gevallen even schoon van. Het verschil zit in het moment van legen. Onderzoek van meetinstituut DMT toonde aan dat de fijnstofconcentratie tijdens het legen van een zakloze stofzuiger meer dan vijf keer hoger uitvalt dan bij het weggooien van een gevulde stofzuigerzak, met piekwaarden tot ongeveer 800 microgram fijnstof per kubieke meter lucht gedurende een kort moment.
Waarom het legen het gevoelige punt is
Een stofzuigerzak is een gesloten systeem: u trekt hem uit de houder en gooit hem in zijn geheel weg zonder de inhoud aan te raken. Bij een zakloze stofzuiger opent u een klepje of neemt u het reservoir los, waarna het opgehoopte stof rechtstreeks contact maakt met de omgevingslucht. Vooral fijn, licht stof en huidschilfers dwarrelen dan makkelijk op, en juist die kleinste deeltjes blijven het langst in de lucht hangen voordat ze weer neerdalen.
Wat er precies in die stofwolk zit
De inhoud van een stofreservoir bestaat doorgaans uit een mengsel van huidschilfers, textielvezels, zand, huisstofmijtresten en soms pollen of dierlijk haar, afhankelijk van de vloer en het huishouden. Voor de meeste gezonde mensen levert kortdurend contact met deze mix bij het legen geen noemenswaardig gezondheidsrisico op. Voor wie gevoelig is voor fijnstof, astma heeft of allergisch is voor huisstofmijt, kan diezelfde korte blootstelling wel als vervelend of zelfs klachtenverwekkend worden ervaren.
- Leeg het reservoir boven een geopende vuilniszak in plaats van in een open prullenbak, zodat opdwarrelend stof grotendeels in de zak blijft hangen.
- Leeg buiten of bij een open raam wanneer dat praktisch is, zeker als het reservoir goed vol zit.
- Klop niet krachtig tegen het reservoir om laatste restjes los te maken; een rustige beweging voorkomt dat u zelf een stofwolk veroorzaakt.
- Was uw handen na het legen, zeker voordat u eten aanraakt.
- Leeg regelmatig en niet pas wanneer het reservoir helemaal vol en samengeklonterd is.
Een volledige stapsgewijze aanpak vindt u in het artikel over het legen van het stofreservoir.
HEPA-filtering lost het legen zelf niet op
Een HEPA13- of HEPA14-filter zorgt dat de lucht die tijdens het stofzuigen wordt uitgeblazen schoon is, maar dat filter grijpt niet in op het moment dat u het reservoir opent om het te legen. Wie vooral bezorgd is over blootstelling bij het legen, heeft dus evenveel baat bij de juiste legetechniek als bij een goed filter. Voor de bredere afweging tussen zakloos en zak op het gebied van allergie, zie het artikel over zakloze stofzuigers en allergie.
Regelmatig legen is hygiënischer dan wachten tot de bak vol is
Een half gevuld reservoir levert bij het legen minder opdwarrelend stof op dan een reservoir dat helemaal is volgepakt en samengeklonterd. Leeg daarom liever iets vaker, in plaats van te wachten tot de maximale vullijn is bereikt. Dat is ook beter voor de zuigkracht, zoals beschreven in het artikel over onderhoud van een zakloze stofzuiger, en het scheelt de nodige moeite bij het schoonmaken van een aangekoekt reservoir achteraf.
Ook de opslagplek van de stofzuiger telt mee
Berg de stofzuiger na gebruik op een droge plek op, bij voorkeur met het reservoir al geleegd. Een vochtige bergruimte in combinatie met restjes organisch stof in een niet-geleegd reservoir is nu eenmaal minder wenselijk dan een schoon, droog apparaat dat klaarstaat voor de volgende beurt.
