Er is geen geldig EU-energielabel meer voor stofzuigers
Tussen 2014 en 2019 hadden stofzuigers in de EU-winkelschappen een verplicht energielabel, vergelijkbaar met dat van een koelkast of wasmachine. Dat label is sinds september 2019 ingetrokken, nadat een Europese rechtszaak vaststelde dat de testmethode niet aansloot bij realistisch gebruik: fabrikanten testten met een lege stofbak, terwijl de zuigprestatie in de praktijk terugloopt zodra de bak vult. Een vervangend label is meermaals aangekondigd, maar tot op heden (2026) is er geen nieuw, algemeen ingevoerd energielabel voor stofzuigers. Zie in winkels dus geen kleurenlabel meer bij stofzuigers; dat is geen omissie van de verkoper, maar de huidige stand van de regelgeving.
Wat wel nog is geregeld: de Ecodesign-eisen
Ondanks het ontbreken van een energielabel gelden er nog altijd Europese Ecodesign-eisen voor stofzuigers. De belangrijkste: het motorvermogen mag sinds september 2017 niet hoger zijn dan 900 watt. Daarnaast bevatten de regels grenzen aan het geluidsniveau (maximaal 80 dB(A)), aan de levensduur van de motor en aan de hoeveelheid stof die een apparaat mag uitstoten tijdens gebruik. Deze eisen zijn niet zichtbaar als los label, maar zitten verwerkt in de toelating van een model tot de Europese markt.
Waarom wattage geen goede maatstaf is voor energiezuinigheid of prestatie
Zonder energielabel is de verleiding groot om op het motorvermogen in watt te letten als maatstaf voor zowel stroomverbruik als prestatie. Dat is op twee manieren misleidend: een lager wattage betekent wel minder stroomverbruik per uur gebruik, maar zegt niets over hoeveel zuigkracht die watts opleveren. Een efficiënte motor haalt met minder watt evenveel of meer zuigkracht dan een minder efficiënte motor met een hoger wattage. Zie voor het juiste onderscheid tussen wattage en zuigkracht zuigkracht stofzuiger: kPa en airwatts.
Een korte tijdlijn van de regelgeving
- Voor 2014: geen verplicht energielabel, geen limiet op motorvermogen.
- September 2014: eerste fase Ecodesign-eisen, met een maximum van 1600 watt motorvermogen en de introductie van het energielabel A tot en met G.
- September 2017: aanscherping naar maximaal 900 watt motorvermogen, plus eisen aan geluidsniveau, stofuitstoot en levensduur van de motor.
- September 2019: het energielabel wordt door een Europese rechtszaak ongeldig verklaard omdat de testmethode (met lege stofbak) niet overeenkwam met realistisch gebruik; het label verdwijnt uit de winkels.
- 2026: de Ecodesign-eisen aan vermogen, geluid en stofuitstoot gelden onverkort, maar een vervangend energielabel is nog altijd niet ingevoerd.
Hoeveel een stofzuiger daadwerkelijk kost aan stroom
In de praktijk weegt het stroomverbruik van een stofzuiger nauwelijks mee in de jaarlijkse energierekening. Bij een gemiddeld gebruik van enkele uren per maand, zelfs bij het wettelijk maximum van 900 watt, blijft het jaarlijkse verbruik beperkt tot enkele kilowattuur. Wie toch bewust op verbruik wil letten, kan afgaan op het opgegeven wattage in de productspecificaties (nooit hoger dan 900 watt sinds 2017) in combinatie met de gebruiksduur die nodig is om een bepaald oppervlak te reinigen: een stofzuiger die sneller klaar is door een betere zuigmond, verbruikt over de hele schoonmaakbeurt vaak minder dan een zuiniger ogende motor die twee keer zo lang nodig heeft.
Hoe vergelijkt u energiezuinigheid dan wél zonder label?
Bij ontbreken van een officieel label rest een aantal praktische aanknopingspunten: het opgegeven wattage (met het wettelijk maximum van 900 watt als bovengrens), de tijd die nodig is om een gemiddelde ruimte schoon te krijgen, en of het model een instelbare zuigkracht heeft waarmee u op lichte oppervlakken bewust minder vermogen kunt gebruiken. Een instelbare stand is in de praktijk vaak een grotere besparing dan het verschil tussen twee modellen met een net wat lager maximaal wattage, simpelweg omdat u die instelling bij elke beurt zelf kunt toepassen.
